ForumIRC.Com - Tekil mesaj gösterimi - Psikolojide Kavramlar
Tekil mesaj gösterimi
Standart Yanıt: Psikolojide Kavramlar #200
Painfully - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Alt 14 Nisan 2021, 09:12
Öğrenilmiş Çaresizlik

Seligman ve arkadaşları (1967 1971 1975) tarafından ortaya atılan Öğrenilmiş çaresizlik (learned helplessness) kavramı hayvan veya insanlarda başlarına gelen şeyler üzerinde hiçbir denetimleri olmadığını gördükleri zaman ortaya çıkan apati durumunu ifade etmektedir.
İnsanlar içinde bulundukları durumda olumsuz veya stres yaratıcı bir olay meydana geldiğinde olayın kontrol edilebilirliği konusundaki beklentilerine bağlı olarak kontrol kaybı duygusunu benzeri durumlara genelleştirebilmektedirler.
Seligman kontrol kaybının motivasyon duygu ve biliş düzeylerinde çeşitli sonuçlan olduğuna işaret etmektedir. Örneğin;
? Motivasyonel düzeyde: Çevreyi kontrol isteği yok oluyor pasifliğe düşülüyor.
? Duygusal düzeyde: Kontrol kaybı umutsuzluk depresyon gibi olgulara yol açıyor.
? Bilişsel düzeyde: İnsan eylemleri ile eylemlerinin sonuçları arasında bağ kuramıyor. Ne yaptığında ne olacağını öngöremiyor.
Öğrenilmiş çaresizlik teorisine yönelik eleştiriler teorinin kişinin bilişsel kapasitesini dikkate almayıp özellikle duruma ağırlık vermesi hususunda odaklaşmıştır. Teorinin bu eleştirileri dikkate alan yeni versiyonuna göre belirli bir durumun kontrol edilemezliğinin birey tarafından algılanması yeterli değildir.
Bireyin söz konusu durumun olağan dişiliğim açıklamak için oluşturduğu atıflar önemlidir. Atıflar içsel veya dışsal istikrarlı veya istikrarsız genel (global) veya özgül olabilir. Atıfların içsel istikrarlı ve genel olması halinde öğrenilmiş çaresizlik duygusu daha güçlü olmakta ve gelecek durumlara yansıtılmaktadır.
__________________
“çirkinsiniz ve bu fiziksel değil.”